سرخط خبرهای سازمان

مسئولیت اجتماعی سازمان ها| عارف سپهری

عارف سپهری

عضو شورای مرکزی سازمان عدالت و آزادی

بوی باران| وقوع بحران، توجه به مسئولیتهای اجتماعی را افزایش داده است. مسئولیت پذیری شهروندان، گروه¬های اجتماعی و سیاسی و شرکتها در قبال توجه به مسائل توسعه، آموزش، فقر، بیماری، توزیع ثروت و تجارت اخلاقی و عادلانه. به تعبیری مسئولیت اجتماعی، انجام اقداماتی است که به تحقق اهدافی مطلوب و ارزش آفرین برای جامعه می انجامد.
شرکتها به عنوان پدیدهزهای قدرتمندی که مبتنی بر نیازهای اجتماعی بنا نهاده میزشوند با تصمیمات و اقدامات خود می توانند اثرات مثبت یا منفی بر جامعه بگذارند بنابراین باید در قبال تصمیمات و اقدامات خود مسئولیت پذیر باشند و منافع جمعی را رعایت کنند. اینکه مدیران، شرکتها را به سود چه کسی اداره می کنند، قابل تامل است. آیا باید صرفا منافع مالکان را در نظر بگیرند یا منافع جامعه نیز مورد توجه قرار گیرد؟

براساس تعاریفی که درباره مسئولیت اجتماعی شده است، شرکتها باید:
درباره کسب و کاری که انجام می¬دهند، پاسخگوی جامعه باشند
در برابر جبران آثار منفی و کمک به رفاه اجتماعی مسئولیت پذیر باشند
و در ابعادی وسیع¬ یعنی در قبال مسائل محیط زیستی نیز قبول مسئولیت کنند.

مسئولیت اجتماعی یک سازمان در این مورد است که چگونه فعالیتهایشان را به روش اخلاقی انجام می دهند و اثر جنبه های اقتصادی، محیطی و اجتماعی حقوق بشر را در نظر می گیرند. تحقق اهداف مسئولیت اجتماعی موجب بهبود کیفیت زندگی اجتماعی افراد می شود.
بحرانهای محیط زیستی، موضوع مهمی است که شرکتها مسئول شناخته می شوند. چراکه فعالیتهای اقتصادی و صنعتی سازمانها منجر به بروز این مشکلات شده است. صنعت یا فناوری فی نفسه مقصر نیستند، تقصیر از نظام اقتصادی خاصی است که منافع دیگران و ظرفیت طبیعی سرزمین را در نظر نمی گیرد. از همین رو است که فعالیت برخی سازمانها به فساد اخلاقی و اقتصادی دامن زده و یا در مناطق کم آب با مصرف زیاد آب، مشکلات محیط زیستی ایجاد کرده است. سازمانهای پیشرو در فعالیتهای تحقیقاتی و توسعه ای خود، تولید محصولات و خدمات به روز اجتماعی یعنی آن دسته از فعالیتهایی که پاسخگوی مشکلات جامعه است را سرلوحه فعالیتهای خود قرار داده اند. زمانی تصور بر این بود که موسسات صرفاً در برابر سهام داران و کارکنان خود مسئول اند اما با افزایش جمعیت و محدودیت منابع، رویکردهای جدیدی در زمینه مدیریت شکل گرفت که مسئولیت پذیری اجتماعی جزو نتایج این تحولات به شمار می رود.
مثلا مدیریت رستورانهای زنجیره ای مک دونالد به دلیل افزایش قیمت گوشت مجبور شد در زمینه پرورش گاو طرح جدیدی ارائه کند تا با مصرف منابع اولیه کمتری قیمت تمام شده گوشت را کاهش دهد. امنیت غذایی یک چالش جدی است و شرکت¬هایی که در زمینه نوآوری نقش آفرینی می کنند می توانند در تغییر الگوی کشت محصولات کشاورزی، روش کشت و به کارگیری نهاده¬های مناسب (بذر و کود و سم با کیفیت و زیست سازگار) برای کمک به تحقق امنیت غذایی تحول آفرین باشند. اینکه ساختمانها در جای مناسبی قرار گیرد که با نمای شهر و طبیعت پیرامون خود تناسب داشته باشد، مناظر اطراف را خراب نکند و جلوی وزش بادهای غالب شهر را نگیرد و مانع چرخش هوا و تعدیل آلودگی هوای شهر نشود، نیز جزو وظایف مدیران بنگاه¬های اقتصادی است.
سازمانها مثل اشخاص حقیقی عضوی از جامعه به شمار می روند و در قبال محیط پیرامون خود مسئولیت دارند بنابراین علاوه بر درک اهمیت بهبود عملکرد اقتصادی و اجتماعی خود، باید التزام به ارتقای استانداردهای زندگی اجتماعی افراد جامعه را در دستور کار خود قرار دهند. رسالت یک موسسه اقتصادی یا شرکت علاوه بر عرضه کالا و خدمات، توسعه فرآورده های بهتر براساس نیاز جامعه است. به تقاضای اجتماعی پاسخ مثبت دهد و آنچه را که منفعت جمعی ایجاب می کند تولید کند و از عرضه هر آنچه که به نفع جمعی زیان می رساند و زندگی را سختتر می کند، اجتناب کند. نظرسنجی افکار عمومی در کشور آمریکا نشان می دهد، انتظارات عمومی از کسب و کارها در حال افزایش است. تشدید بحرانهای اجتماعی، اقتصادی و محیط زیستی، مسئولیت اجتماعی فعالین اقتصادی را اخلاقی تر می کند و آنان را بیش از پیش در کانون توجه قرار می دهد. نگاه کنید به فعالیتهای بشر دوستانه بیل گیتس بانی شرکت بزرگ مایکروسافت در نقاط مختلف جهان برای کمک به ارتقای کیفیت زندگی انسانها. این اقدامات هم در سنجه های اخلاقی پذیرفتنی است هم وجهه عمومی شرکت را ارتقا داده است. توجه به مسئولیت اجتماعی از جانب بنگاههای اقتصادی می تواند برای تولیداتشان ایجاد مزیت کند تا آنجا که برای فروش این تولیدات و خلق ثروت نیز توجیه داشته باشد. مثلا نخستین کالای تولید داخل یا تولید نمونه ای از کالا که دوستدار طبیعت است از آنجا که نفع جمعی را به عنوان یک هنجار اخلاقی فایده گرایانه، پاس می دارد، یک نقطه قوت در جلب مخاطب محسوب می شود که در تبلیغات کالا نیز به کار گرفته می شود و ایجاد موفقیت می کند.
در برخورد با مسئولیت اجتماعی، لازم است مدیران به آن مثل سایر مسائل سازمان نگاه مدیریتی داشته باشند. باید به مسئولیت اجتماعی به عنوان یک مسئله اساسی سازمان که احتیاج به برنامه ریزی، تصمیم گیری، هماهنگی و ارزشیابی دقیق دارد، نگاه کنند. سازمانها برای اینکه بتوانند نسبت به ذینفعان و سایر افراد جامعه پاسخگو باشند باید به دغدغه های اجتماعی اهمیت داده و متناسب با فرهنگ سازمانی خود سیاستهای مسئولیت پذیری اجتماعی را تدوین کنند.

پرداختن به مسئولیت اجتماعی مسئله ای پیچیده است. مدیران شرکت¬های طرفدار انجام مسئولیتهای اجتماعی در مورد بعضی از پیشنهادات واکنش مثبت از خود نشان می دهند این امکان نیز وجود دارد که نگرانیهایی داشته باشند لازم است تا اطمینان و اعتماد به نفس شرکتها بالا رود تا قادر به انجام رسالت خود باشند.

منبع: دنیای اقتصاد

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

بالا