سرخط خبرهای سازمان

چرا نهاد آموزشی درون احزاب سیاسی مهم است؟ | مهدی مقدری

مهدی مقدری . دبیرکل سازمان عدالت و آزادی

مقدمه: از یک‌سال پیش طرح مدرسه مجازی کنش‌گری سیاسی و اجتماعی باران، نهاد وابسته به سازمان عدالت و آزادی ایران اسلامی در دست مطالعه و راه‌اندازی بوده است. به تازگی، دوره آزمایشی این مدرسه آغاز به کار کرد. در این مرحله، تارنمای اینترنتی و کانال تلگرامی رونمایی شد و نخستین دوره آموزشی آن برای علاقمندان شروع شده است. مساله آموزش اعضاء و شهروندان همواره برای سازمان مهم تلقی می‌شد. در طول دو دهه گذشته، همواره آموزش‌های مجازی و حقیقی به شکل‌های مختلف در حزب جریان داشته است. اما این بار، با بهره‌گیری از ظرفیت‌های روز فناوری اطلاعات و ارتباطات تلاش شده عدالت آموزشی را نیز رعایت کنیم. با آغاز به کار این مدرسه نه تنها از طریق تارنمای مدرسه دوره‌های آموزشی برای همگان قابل دسترسی است، بلکه برنامه‌های آموزشی همه‌جا به صورت مستقیم قابل مشاهده است و از روز ۲۸ آذر نخستین برنامه آموزشی از دفتر شیراز پخش مستقیم شد. این نقطه عطفی در تجربه آموزش حزبی در ایران است. هدف از بیان این مقدمه، پرداختن به این موضوع است که اصولاً چرا مساله آموزش و نهادسازی آموزشی در احزاب سیاسی دارای اهمیت است؟ برای پاسخ به این پرسش، بخشی از کتاب در دست انتشارم که ترجمه‌ای است از کتاب “احزاب سیاسی؛ کارکردها و سازماندهی در جوامع دموکراتیک” اثر ویلهلم هافمیستر و کارستن گرابو را در ادامه می‌آورم:

آموزش اعضای حزب

در دموکراسی توده‌ای مدرن، رهبران و اعضای احزاب سیاسی، به طور مداوم با مسائل و سوالات جدید روبه‌رو می‌شوند و در موقعیت‌های تازه‌ای از نظر تحولات جاری و تغییر اجتماعی قرار می‌گیرند. از این رو، ضروری است که احزاب، اقدامات احتیاطی به منظور آماده‌سازی نمایندگان و اعضای خود برای مواجهه با چالش‌های جدید و با فرض مسئولیت‌پذیری در داخل و خارج از حزب، انجام دهند. این وظیفه آموزش سیاسی است. آموزش سیاسی در حزب به ویژه هنگامی که برای آموزش اعضای جوان باشد، موفق خواهد بود. اقدامات و موضوعات آموزش باید سه حوزه را دربرگیرد:

  1. ارزش‌های بنیادین و اصولی حزب.
  2. شناخت مسائل سیاسی (محلی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی و غیره).
  3. آماده‌سازی برای فعالیت سیاسی در حزب؛ به منظور در نظر گرفتن کارکردهای سیاسی در مجلس و سایر نهادهای انتخابی (شعارهای سیاسی، آماده‌سازی کارکردها، ارتباط با رسانه‌ها، ارتقاء عضویت، برگزاری مبارزات انتخاباتی و ارتقاء منابع مالی).

بسیاری از احزاب، رکنی برای آموزش درون حزبی دارند که مسوول توسعه یک برنامه منسجم و مستمر از اقدامات آموزش سیاسی و نظارت بر روند اجرا آن است. مشارکت رهبران برجسته حزبی در چنین برنامه‌های آموزشی منجر به انگیزه‌سازی در راستای منافع اعضاء می‌گردد. این نوع فعالیت‌ها، انگیزه‌های مهمی برای تعهدات حزبی فراهم می‌آورد. بنابراین، رهبران حزب باید در چنین برنامه‌هایی مشارکت کرده و وقت و تلاش بیشتری برای این منظور صرف کنند. به طور کلی، برای انجام بهینه فعالیت‌های آموزشی در یک حزب، باید موضوعات زیر را در دستورکار قرار داد:

  • سازماندهی برنامه آموزشِ منسجم و مستمر.
  • راه‌اندازی رکن آموزشی در تمام سطوح حزب (مرکز، مناطق و حوزه‌ها).
  • تعریف اهداف آموزشی.
  • توسعه و ترکیب‌بندی مواد مناسب برای اقدامات آموزشی مختلف.
  • انتخاب شرکت‌کنندگان.
  • برنامه‌ریزی، برآورد هزینه و تنظیم نمودار گردش کار.
  • تعیین استادان و تسهیل‌گران.

در بسیاری از کشورها، احزاب امکانات خاص برای آموزش سیاسی ایجاد کرده‌اند. احزاب سیاسی، موسسات ویژه‌ای برای آموزش سیاسی اعضای خود ایجاد کردند تا به طور منظم فعالیت‌های آموزشی برای اعضای حزب ارائه کنند (از جمله دوره‌ها، سمینارها، کارگاه‌های آموزشی ویژه، تجزیه و تحلیل و انتشارات). همچنین، در بعضی از کشورها، مدارس و بنیادهای آموزشی وابسته به احزاب نیز وجود دارد. به عنوان مثال، برخی از این موسسات عبارتند از:

  • بنیاد Konrad-Adenauer Stiftung در آلمان (kas.de)
  • انجمن تخصصی بنیاد توسعه مدنی برای توسعه مدنی در لهستان (org.pl/pl)
  • مؤسسه دموکراتیک ملی (org) و موسسه جمهوری‌خواهان در آمریکا (iri.org)
  • بنیاد Rafael Preciado Hernándezas در مکزیک (org.mx)
  • مرکز دموکراسی و جامعه در شیلی (cl)
  • و موسسه Youido در جمهوری کره (or.kr)

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

بالا