سرخط خبرهای سازمان

عضو شورای منطقۀ فارس سازمان عدالت و آزادی در همایش اصلاح طلبان فارس: سوق‌دادن جامعه به کنش‌های سیاسیِ عقلایی از مهم‌ترین کارویژه‌های مثبت احزاب است

همایش فعالان سیاسی اصلاح‌طلب استان فارس به‌میزبانی سه حزب «سازمان عدالت و آزادی ایران اسلامی»، «حزب ندای ایرانیان» و «حزب کارگزاران سازندگی ایران اسلامی» با دو موضوع «عقلانیت در کنش سیاسی» و «عدم توجه لایحۀ برنامۀ ششم توسعه به توسعۀ سیاسی» در شیراز برگزار شد.
مهندس «مازیار مرتب» عضو شورای مرکزی سازمان عدالت و آزادی منطقۀ فارس در این همایش، به بررسی این سؤال که «آیا فعالیت سیاسی یک کنش عقلانی است؟» پرداخت و گفت: سیاست ربطی وثیق با قدرت دارد و فعالیت سیاسی به‌معنای عام به فعالیت‌های مرتبط با قدرت از جمله «حفظ قدرت سیاسی»، «کسب بیشتر قدرت»، «ورود به قدرت سیاسی» و «تأثیرگذاری بر ارکان قدرت سیاسی» برمی‌گردد.
مرتب در ادامه، به نظرات ماکس وبر درخصوص تعریف «کنش» و اقسام آن اشاره کرد و گفت: وبر کنش را رفتاری تعریف می‌کند که برای انجام‌دهنده‌اش معنای خاصی دارد و کنشگر از انجام آن، معنایی را دنبال می‌کند. او کنش را به چهار نوع «هدفمند»، «ارزشی»، «عاطفی» و «سنتی»  تقسیم می‌کند و با تعریف ویژگی‌های کنش عقلانی، که عبارت‌اند از توجه به «هزینه _ فایده»، «آگاه‌بودن به اثرات کنش» و «توجه به اهداف و ابزارهای کنش»، معتقد است که تنها کنش‌های هدفمند و ارزشی در زمرۀ کنش‌های عقلانی می‌گنجند.
وی ادامه داد: پاسخ به این سؤال که آیا فعالیت سیاسی کنشی عقلانی است یا نه، بسته به شرایط نوع کنش، مشروط است و نمی‌توان با قاطعیت به آن پاسخ داد. از نظر برخی جامعه‌شناسان، بسیاری از کنش‌های اجتماعی و سیاسی در دستۀ کنش‌های عاطفی و احساسی قرار گرفته و فاقد ویژگی‌های کنش عقلانی هستند.
عضو شورای منطقۀ فارس سازمان عدالت و آزادی سپس به بررسی و معرفی ابزارهای رقابت سیاسی در علوم سیاسی پرداخت و گفت: موریس دوورژه چهار ابزار «زور و خشونت»، «پول و ثروت»، «رسانه‌های ارتباط جمعی» و «تحزب و تشکل» را مهم‌ترین ابزارهای رقابت سیاسی می‌داند که همچنان در همه‌جای دنیا مورد استفاده قرار می‌گیرند.
وی ادامه داد: سیاست به‌دنبال حذف سلاح نیست، بلکه درپی محدودکردن آن در دست دولت‌های متمرکز است و دولت‌ها قدرتی مسلح در میان شهروندانی بدون سلاح هستند.
وی ثروت و پول را نیز از ابزارهای رقابت سیاسی دانست که بر خلاف ابزار سلاح، به‌صورت غیرمستقیم برای کسب قدرت به‌کار می‌روند و اضافه کرد: با پول می‌توان دیگر ابزارهای رقابت سیاسی برای کسب قدرت را به دست آورد و نه‌تنها در جوامع سرمایه‌داری، که در اکثر جوامع، پول و ثروتْ قسمتی از قدرت را در اختیار دارد.
این فعال سیاسی، انحصار رسانه‌های جمعی در دست دولت‌های مستبد را مهم‌ترین چالش رسانه‌های ارتباط‌جمعی برشمرد و گفت: با اعتلای عمومی سطح زندگیِ توده و تغییر نظام‌های سیاسی، تحزب و تشکل به یکی از ابزارهای قاطع رقابت سیاسی تبدیل شده است.
وی با بیان اینکه حق رأی مصادف با حکمیت تحزب و تشکل است، به برخی از مزایا و معایب مترتب بر  تشکل‌های سیاسی و احزاب اشاره کرد و گفت: شفاف‌شدن دیدگاه‌ها و شناسنامه‌دارشدن نظرات، الزام به پاسخ‌گویی و تبدیل تصمیمات فردی به گروهی و تبدیل تصمیمات ضدعقلایی به تصمیمات عقلایی، از مهم‌ترین مزایای وجود احزاب در هر جامعه‌ای است.
مهندس مرتب افزود: کندکردن حرکت‌ها و تصمیمات، امکان تشدید تفرقه و تشتت در جامعه و خطر تک‌بعدی‌شدن اعضای حزب نیز از جمله معایب تحزب شناخته می‌شود که برخی از این معایب همچون کندشدن تصمیمات، درست و وارد است، ولی انتساب اختلاف‌پراکنی به احزاب در جامعه حاوی نوعی مغالطه است، زیرا اختلافات موجود در جامعه به‌واسطۀ وجود شکاف‌های اجتماعی است نه احزاب. هرچند ممکن است احزاب این شکاف‌های اجتماعی را تشدید و یا از شکاف غیرفعال به شکاف فعال تبدیل کنند، خود نمی‌توانند موجد اصلی  اختلاف‌های پایدار باشند.

morattab.jpg

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

بالا