سرخط خبرهای سازمان

دبیرکل سازمان عدالت و آزادی: افول اقتدارگرایی در گروِ پیروزی نیروهای دموکراسی‌خواه در انتخابات است

اختصاصی بوی باران | همایش آموزشی “پندار ما”، از سلسله نشست‌های تخصصی سازمان عدالت و آزادی ایران اسلامی منطقه‌ی فارس، با موضوع «ائتلاف سیاسی، فرصت‌ها و چالش‌ها» با سخنرانی مهدی مقدری، دبیرکل سازمان، و دکتر روح‌الله جلیلی، پژوهشگر مسائل اجتماعی، در شیراز در حالی برگزار شد که فضای سیاسی استان و کشور به شدت متأثر از نتایج و پیامدهای ائتلاف اخیر اصلاح‌طلبان است.

مهدی مقدری، دبیرکل سازمان عدالت و آزادی ایران اسلامی، در این نشست، ایران را از نظر وجودِ قوانین انتخاباتی و قوانین مرتبط با مسأله‌ی ائتلاف سیاسی منحصر‌به‌فرد دانست و با بررسی نظریات قدیم و جدید در موضوع ائتلاف سیاسی گفت: نظریات قدیم عمدتاً بر پایه‌ی عامل کمیتِ احزاب درون ائتلاف بنا شده بود، در‌حالی‌که نظریات جدید به عامل کیفیِ سنخیت یعنی نزدیکی فکری و ایدئولوژیک و مبانی نظری احزابِ درون ائتلاف سیاسی توجه می‌کند.

به‌گفته‌ی مقدری، مواردی چون قوانین انتخاباتی، شیوه‌ی عملکرد پارلمان، قوه‌ی مجریه، تجانس فکری احزاب و وزن کمّی آن‌ها از دیگر شاخص‌های بررسی نظریه ائتلاف سیاسی است.

shiraz 2 پایداری سازمانی و پشتیبانی اجتماعی جوهر هر حزب و تشکیلات کارآمد است.

کنش تند و کنش ملایم

مقدری با ارائه‌ی تقسیم‌بندی دیگری از ائتلاف‌ها اظهار داشت: اگر ائتلاف سیاسی را بخشی از کنش احزاب قلمداد کنیم، می‌توانیم فعالیت آن‌ها را به دو نوع کنش تند و کنش ملایم تقسیم نماییم.

دبیرکل سازمان عدالت و آزادی در تشریح کنش تند در ائتلاف‌های سیاسی گفت: کنش تند در احزاب ایدئولوژیک، آرمانگرا، یا احزاب کوچک و محلی یا قومی و نژادی شکل می گیرد. در این کنش بر احساسات مردم توجه می کنند، اهل مسامحه نیستند، نشانی از صلح و همزیستی مسالمت آمیز ندارند و شعار و زبان حزب تداعی گر خشونت است.

به‌گفته‌ی وی، در کنش ملایم، عقل بر احساس تقدم دارد، از خشونت پرهیز می شود و به زبان سازش و مسامحه و گفت‌و‌گو و چانه‌زنی اعتقاد دارد. صاحبان این نوع کنش معتقدند با در پیش گرفتن چنین کنشی، هم می‌توان به دموکراسی بهتر و بیشتر و هم به رأی مردم دست پیدا کرد.

ویژگی های ائتلاف سیاسی

مقدری با بیان این‌که کنش ملایم کنشی است که احزاب عاقل و منطقی دنبالش هستند، به تشریح ویژگی‌های یک ائتلاف پایدار و منطقی پرداخت و گفت: ائتلاف از مرحله‌ی شکل‌گیری تا پایان نتایج انتخابات باید پایدار بماند. متأسفانه در کشور ما، بعضاً ائتلاف حتی در مرحله‌ی قبل از انتخابات نیز ناپایدار است. پایداری سازمانی و پشتیبانی اجتماعی جوهر هر حزب و تشکیلات کارآمد است.

این فعال سیاسی اصلاح‌طلب با بیان این‌که ائتلاف نباید به سمت فرصت‌طلبی سیاسی و فریب مردم پیش رود، خاطرنشان کرد: ائتلاف در واقع یک هسته‌ی جوهری از رفتار احزاب را به رخ توده‌ها می‌کشاند و به‌همین‌دلیل، اگر فرصت‌طلبی و گرایش‌های فردی و خانوادگی و خویشاوندی در آن پررنگ شود، عملاً تجربه‌ی دموکراسی یک کشور را با مشکل مواجه می‌کند.

به‌اعتقاد دبیرکل سازمان عدالت و آزادی، در یک ائتلاف سیاسی، باید هم‌گرایی در بخشی از مسائل وجود داشته باشد و در آن کمیته ها، مصوبه ها، انسجام در بعضی از پروژه های سیاسی دیده شود.

فرصت های ائتلاف سیاسی

مقدری در ادامه به بررسی فرصت‌های ائتلاف سیاسی در کشور پرداخت و با بیان این‌که ائتلاف سیاسی، راهبردی برای افزایش قدرت سیاسی و اجتماعی است، افزود: عمدتاً در کشورهایی مثل ایران، که ساختار سیاسی چند حزبی دارند، هیچ کدام از احزاب نمی‌توانند در قامت حزب فراگیر، قدرت برترِ حزبی را در کشور از آنِ خود کنند و به‌تنهایی بر قوه‌ی مجریه یا مقننه مسلط شوند. ازاین‌رو ائتلاف می‌تواند به مجموعه‌ای از احزاب همسو کمک کند تا به یک قدرت اجتماعی و سیاسی دست پیدا کنند و نهادهای حاکمیتی را به دست گیرند.

وی با بیان این‌که معمولاً ائتلاف سیاسی سبب اعتدال در زندگی سیاسی می‌شود، ابراز کرد: ائتلاف سیاسی سبب تشویق نخبگان سیاسی در مشارکت و به‌کارگیری سازوکارهای مدرن می‌شود. مقدری افزود: به عنوان مثال، در انتخابات اخیر، به دلیل ساختار انتخاباتی کشور، ما شاهد رد صلاحیت انبوهی از نامزدهای حزبی در کشور بودیم. جریان اصلاح‌طلبی و حامیان دولت در قالب لیست امید با یک حرکت کاملاً عقلانی، از نخبگانی که دارای ویژگی‌های مدنظر بودند استفاده کرد و در بسیاری از حوزه های انتخابیه، به پیروزی‌های شگفت‌انگیز رسید. به‌عبارت دیگر، در نبود نیروهای حزبی، نخبگان سیاسی، دانشگاهی و اقتصادی یک پیوندی با این سازوکار مدرن برقرار کردند و به الزامات حزبی و انتخاباتیِ مدرن تن دادند.

مقدری در بیان دیگر فرصت ائتلاف سیاسی، گفت: ائتلاف سیاسی ابزاری است برای شهروندان همفکر که بتوانند در فرآیندهای سیاسی و حاکمیتی، نفوذ خود را حفظ کنند. وی تصریح کرد: از آنجا که میزان حمایت های انتخاباتی که احزاب در اختیار دارند، بهترین معیار برای اندازه گیری پراکندگی عقاید سیاسی در سطح کشور است، از این رو، ائتلاف سیاسی احزاب و گروه های سیاسی سبب هم افزایی این حمایت ها می شود.

ائتلاف سیاسی نباید به سمت فرصت‌طلبی و فریب مردم پیش رود

چالش های ائتلاف سیاسی

دبیر کل سازمان عدالت و آزادی در ادامه، به بررسی چالش‌های ائتلاف سیاسی پرداخت و عنوان کرد: چنانچه یکی از بازیگران ائتلاف سیاسی به سمت یکی از نهادهای قدرت، که با شاکله‌ی هویتی آن ائتلاف ناسازگار است، چرخش کند، بدنه‌ی احزابی که درون آن ائتلاف هستند و نیز نیروها و توده‌هایی که خود را در ذیل آن ائتلاف تعریف کرده‌اند دچار سرخوردگی و نارضایتی شدید خواهند شد.

وی در توضیح چالش دیگر ادامه داد: یکی دیگر از آسیب‌های ائتلاف‌های سیاسی، حضور احزاب کوچک، قومی و محلی در آن‌هاست. این احزاب معمولا در ساختار نظام چندحزبی، میدان سیاست را عرصه‌ی تاخت‌و‌تاز خود قرار دهند و فرآیندهای حکومت‌داری را با چالش مواجه کنند. در چنین شرایطی، عملاً دولت‌ها اسیر وزن و وزن‌کشی میان ائتلاف‌های لحظه‌ای و ناپایدار خواهند بود.

مقدری یکی دیگر از چالش ها و خطرهای پیشِ روی ائتلاف را رقابت احزاب و گروه‌های سیاسی درون آن دانست و با تأکید بر لزوم پرهیز از این رقابت‌ها افزود: متأسفانه در همین انتخابات اخیر شاهد بودیم که برخی از احزاب درون ائتلاف، رقابت‌ها را به درون ائتلاف کشاندند و همین باعث شد در بسیاری از حوزه‌های انتخابی، نامزدان فهرست امید از ورود به مجلس باز بمانند. رمز پیروزی ائتلاف سیاسی در مبارزه با جناح دیگرست و دلیلی برای ائتلاف سیاسی میان بازیگران یک جناح وجود ندارد.

دبیرکل سازمان عدالت و آزادی افزود: چالش دیگر، در کشورهایی است که احزاب سیاسی آن خود را با گروه های نسبتاً اجتماعی مثل گروه های نژادی، مذهبی، زبانی و غیره هماهنگ می کنند. در این صورت احزاب در طول زمان همواره از یک حمایت ثابت نسبی برخوردارند و حامیان جریان رقیب را به شهروندان درجه دوم و محروم از دستیابی موقعیت های برابر تنزل می دهد. وی تصریح کرد: برای رفع این مشکل اغلب شکل تقسیم قدرت در قوای نظام و یا چرخشی را به وجود می آورند مانند آنچه در لبنان، بلژیک، عراق، بوسنی و هرزگوین و ایرلند شمالی شاهدیم که این مدل خود معایبی دارد و با دموکراسی و چرخش نخبگان ناسازگارست.

رمز پیروزی ائتلاف سیاسی در مبارزه با جناح دیگرست

ائتلاف سیاسی و دموکراسی

مقدری در جمع بندی سخنانش با اشاره به دیدگاه دکتر بشیریه که جامعه ایران را از حیث ساختاری دارای تمایلات کثرت گرایانه و نظامی مبتنی بر کنش چند حزبی می داند معتقدست: انتخابات نه تنها حیات‌بخش دموکراسی است بلکه می‌تواند وسیله‌ای برای پایان بخشیدن به اقتدارگرایی باشد. افول اقتدارگرایی در گروِ پیروزی نیروهای دموکراسی‌خواه در انتخابات است و پیروزی در کشورهایی مثل کشور ما از بستر ائتلاف‌های سیاسی واجد ویژگی‌های پیش‌گفته تحقق خواهد یافت. از این رو، ائتلاف سیاسی کنشگران اصلاح‌طلب و میانه‌رو در راستای نیل به هدف دموکراسی شدن نیز است.

shiraz 1ائتلاف سیاسی کنشگران اصلاح‌طلب و میانه‌رو در راستای نیل به هدف دموکراسی شدن نیز است

پیش‌ از سخنرانی دبیرکل سازمان عدالت و آزادی، دکتر روح‌الله جلیلی در سخنانی به آسیب‌شناسی فعالیت‌های حزبی در ایران پرداخت و موضوع “چرا نباید ائتلاف کرد؟” را مورد بررسی قرار داد.

وی با مقایسه ویژگی‌های گروه‌ها و احزاب در جوامع مختلف، به بررسی تفاوت ائتلاف در ایران با سایر کشورها پرداخت و ضعف‌ها و محاسن آن در ایران و در جوامع دیگر را به‌صورت علمی مورد بحث قرارداد.

در ادامه هادی وکیل‌زاده، نائب‌رئیس شورای منطقه‌ی حزب‌ ندای ایرانیان منطقه‌ی فارس، ‌حسن بنام، عضو حزب اراده‌ی ملت و خانم الهام ناسوتی از اعضای حزب اتحاد ملت، به بیان نظرات پیشنهادها و انتقادهایشان پرداختند و ضعف‌ها و قوت‌های ائتلاف امید در استان را مورد بحث قرار دادند.

پایان‌بخش مراسم تجلیل و قدردانی از فعالان ستادهای انتخاباتی سازمان عدالت و آزادی در فرایند انتخابات مجلس دهم بود که در قالب اهدای لوح سپاس از طرف دبیرکل سازمان و جمعی از اعضای شورای منطقه فارس سازمان به اجرا درآمد.

shiraz 3

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

بالا