سرخط خبرهای سازمان

این سالیکورنیا چیست که ایران همه دیوانه اوست؟!

salicornia

حسین آخانی
استاد دانشگاه تهران

۲۵ سال پیش!
سالیکورنیا (Salicornia) گیاهی است از تیره اسفناجیان. این گیاه بیشترین مقاومت به شوری را در گیاهان این تیره دارد که معمولا در سواحل شور، حاشیه رودخانه‌ها ، چشمه‌ها و جویبارهای شور، تالاب‌ها و دریاچه‌های شور تقریبا در تمامی دنیا دیده می‌شود. در اواخر دهه ۸۰ و اوایل دهه ۹۰ میلادی یک شرکت امریکایی به رهبری ادوارد گلن از دانشگاه آریزونا تلاش کرد گونه آمریکایی این جنس (S. bigelovii) را به عنوان گونه زراعی معرفی کند که هم با آب دریا قابل کشت است و هم با داشتن دانه‌های روغنی از آن می‌توان به عنوان جایگزین سویا در خاک‌های شور و آبیاری با آب دریا استفاده کرد. آنها تبلیغات وسیعی در دنیا راه انداختند و حتی پروژه‌های خود را در بسیاری از کشورهای دنیا و از جمله در کشورهای خلیج فارس آزمایش کردند. در سال ۱۹۹۰ که کنگره گیاهان هالوفیت در شهر العین امارات برگزار شده بود من هم شرکت داشتم. در آنجا با آقای گلن آشنا شدم. اتفاقا در آن همایش شادروان دکتر جوانشیر هم بودند. هم با گلن و هم با مرحوم جوانشیر صحبت کردم. گلن آرزو می‌کرد که به ایران بیاید و کشت و کار سالیکورنیا را در ایران راه بیاندازد. دکتر جوانشیر به من گفت که گروه گلن در آن زمان با دولت ایران مکاتبه کرده بودند که می‌خواهند به ایران بیایند و حتی درخواست مجوز کرده‌اند. به همین دلیل از طرف رئیس جمهوری به تیمی ایرانی به سرپرستی دکتر جوانشیر ماموریت داده شده بود که بروند تحقیق کنند که آیا باید به آنها اجازه داد یا نه؟ دکتر جوانشیر به من گفت که ما به نتیجه قانع کننده‌ای نرسیدیم و به همین دلیل مجوز حضور شرکت گلن در ایران صادر نشد. در آن زمان که با گلن صحبت کردم او این آرزو را پنهان نکرد و می گفت که به زودی به ایران می آید.

Salicornia_europaea
دیروز!
جوانی از شهر کرمان به من زنگ زد تا تلفنی نام گیاه سالیکورنیایی را بپرسد که توسط سپاه کاشته شده است. او به من گفت که از طرف پدافند غیر عامل سپاه گونه آمریکایی S. bigelovii وارد ایران شده و کشت شده است. شنیدن این خبر من را آشفته کرد. چه آدم‌های فرصت طلبی به سپاهیان راهنمایی‌های غلط داده‌اند که آنها به دست خودشان بروند بذر گونه امریکایی را وارد کنند و با کشت آن در طبیعت ایران به ذخایر ژنتیکی کشور آسیب وارد شود. آخه برادر شما که با دیدن آثار نفوذ فرهنگی و اقتصادی آمریکا رگ گردنت باد می‌کند، والا به هر چه اعتقاد داری ورود گونه گیاهی خارجی آنهم در کشوری که یک سوم گونه‌های جنس سالیکورنیای جهان، گونه بومی دارد، بسیار بسیار بسیار اشتباه است و هر کس شما را تشویق به این کار کرده است صرفا خواسته از برند و چتر سپاه برای تجربه بی دانشی خود اقدام کند و نتیجه کارش دانسته و ندانسته آسیب رساندن به آب و خاک این مملکت است.

این روزها!
تقریبا هر هفته از اقصی نقاط ایران و از انواع و اقصام سازمان‌ها، شرکت‌ها، دانشگاه‌ها، سرمایه گذارها و افراد عادی و… (برای نمونه دانشکده فنی دانشگاه تهران و شرکت مهاب قدس!) به من ایمیل و تلفن می‌شود که ما به بذرها و اطلاعات سالیکورنیا نیاز داریم. چندی قبل هم از برنامه یکی از پژوهشکده‌های وابسته به وزارت کشاورزی که قصد وارد کردن ۵۰۰ کیلو بذر سالیکورنیای خارجی برای احیای دریاچه ارومیه داشت، پرده برداری شد که خوشبختانه ریاست سابق آن پژوهشکده قول داد که این اتقاق نمی‌افتد. جالب است که صدای سالیکورنیا چنان بلند است که به گوش رئیس جمهور هم رسیده و به قولی بناست ۴۰ میلیارد تومان برای کشت و کار آن بودجه داده شود. فعلا یک قلم ۲٫۶ میلیارد تومان آن در پروژه‌های ستاد احیای دریاچه ارومیه تصویب و احتمالا تا حالا پرداخت هم شده است. ولی با این تعداد آدم‌هایی که به جان سالیکورنیا افتاده‌اند بعید نیست که به زودی همه در باغچه‌های خود سالیکورنیا کاری راه بیاندازند، در هفته درختکاری بذرهای سالیکورنیا توزیع شود، روز ملی سالیکورنیا به تقویم وارد شود و روغن سالکورنیا برای درمان سرطان و سکته به بازار عرضه شود.

سالیکورنیای بومی این کشور دارد در فارس منقرض می‌شود ولی عده‌ای می‌روند سالیکورنیای آمریکایی وارد می‌کنند!

۳ نظر

  1. سلام. خدا قوت. مرحبا همت و غیرتتان. جای بحث و توسعه بسیاری در بخش کشاورزی هست که تا زمانی که منتظر دولت بمانیم هیچ عملی انجام نخواهد شد و باید آستین همت بالا زد و دست بکار شد. بندرعباس ساکن هستم. تمایل م آمادگی کامل برای این مهم دارم.

  2. سلام میشه لطف کنید و سالیکورنیای بومی رو معرفی کنید؟

  3. سلام. این گیاه جلو خونه ما همیشه هست و ما از بچگی باهاش بزرگ شدیم فکر کنم تو ماه آبان گل میده

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

بالا