سرخط خبرهای سازمان

محیط زیست در سالی که گذشت/هامون، بازگشتی مقطعی

ویژه نامه به پاس طبیعت

مروری بر رویدادهای زیست محیطی سال ۱۳۹۳

به کوشش: امین دوست محمدی

زیر نظر: کمیسیون محیط زیست سازمان عدالت و آزادی ایران اسلامی

 

 

هامون بزرگ‌ترین دریاچه‌ی آب شیرین در فلات ایران است. وسعت دریاچه‌ی هامون در زمان پر آبی ۵۶۶۰ کیلومتر مربع است که از این مقدار ۳۸۲۰ کیلومتر مربع متعلق به ایران و بقیه متعلق به افغانستان است. دریاچه‌ی هامون از سه دریاچه‌ی کوچک به نام‌های هامون پوزک، هامون صابری و هامون هیرمند تشکیل شده ‌است که در زمان وفور آب به هم متصل می‌شوند و دریاچه‌ی  هامون را تشکیل می‌دهند.

اصلی ترین منبع تامین کننده‌ی آب هامون رودخانه‌ی هیرمند است که از کوه‌های هندوکش در افغانستان سرچشمه می‌گیرد و با پیمودن مسیر ۱۱۰۰ کیلومتری به دریاچه‌ی هامون می‌ریزد. عدم تامین حقابه ی این رودخانه توسط دولت افغانستان و به دنبال آن جاری نبودن آن در ایران مشکلات متعددی را برای منطقه‌ی سیستان و پلوچستان رغم زده است و بدین ترتیب مسئله‌ی حقابه‌ی رودخانه‌ی هیرمند را به یکی از مسائل مهم سیاسی، اجتماعی و زیست محیطی دو کشور ایران و افغانستان مبدل ساخته است.

ایتدای سال ۱۳۹۳ هراه بود با آبگیری مجدد هامون پس از ۱۵ سال خشکی و بازگشت زندگی، کار، نشاط و امید به منطقه‌ی سیستان. دریاچه ای که آبگیری آن بدون شک به کنترل ریزگردها در منطقه‌ی سیستان کمک خواهد کرد و باعث خواهد شد که هامون و هیرمند تلطیف کننده ی بادهای ۱۲۰ روزه شوند. این مهم در سال ۹۳ بارهای مورد تاکید مردم و مسئولین محلی قرار گرفته و در پیام دکتر ابتکار به مناسبت بازگشت آب به هامون نیز مورد اشاره ی ریاست سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفت:

«امید است با احیای کامل هامون های صابوری، هیرمند و پوزک، مجموعه این تالاب های بین المللی حیات کامل خود را بازیابند و دیگر منطقه شاهد خشکی و توفان های شن نباشد؛ که این آبگیری به کاهش قابل توجه میزان گرد و غبار در منطقه نیز کمک می کند.»

معصومه ابتکار همچنین در بخش دیگری از این پیام به عوامل بازگشت آب به هامون اشاره کرد و جلب همکاری دولت افغانستان را مورد تاکید قرار داده است:

«در کنار بارش های خوب در منطقه که نشان از الطاف خداوندی دارد، اقدامات جدی در دولت تدبیر و امید مانند پیگیری برای برداشتن موانع ورود آب و باز شدن آبراهه ها و تلاش هایی در سطوح محلی و استانی، ملی، دو جانبه و بین المللی، اثربخش بوده است. از جمله جلب همکاری دولت دوست افغانستان که با ایران در داشتن این زیست بوم ارزشمند مشترک است.»

همچنین دکتر ابتکار در حاشه ی مراسم هفته ی پژوهش سال ۹۳ بازهم به تلاش های دولت در زمینه ی دیپلماسی آب برای نجات منطقه ی سیستان و بلوچستان اشاره کرد:

«ما در پی رایزنی های مهمی با کشور دوست و همسایه افغانستان هستیم تا بتوانیم یک بار دیگر تالاب هامون را زنده کنیم و سطح زندگی مردم منطقه را تغییر دهیم.»

حال که بازگشت مقطعی آب به هامون و جاری شدن هیرمند در محدوده ی ایران امید و شعف را به دل های مردم این استان مظلوم بازگردانده است جای آن دارد که دولت محترم با تکیه بر این پشتوانه ی بزرگ و پیگیری دیپلماسی آب در آستانه ی سفر رییس جمهور افغانستان به ایران، جاری شدن هیرمند و احیای هامون بزرگ را تضمین نماید.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

بالا