سرخط خبرهای سازمان

[ویژه روز دانشجو] جنبش دانشجویی در فصل انزوا ؛ مروری تلویحی بر تاریخ جنبش دانشجویی | مرتضی روحانی

مرتضی روحانی*

سیر تاریخی جنبش دانشجویی، فراز و فرود هایی را به ما نشان می دهد که سبب جریان سازی های بسیار شده است. هرگاه سخن را در وادی واژه “جنبش” می کشانیم، تعاریف متعددی را به ما ثمر می دهد. در نمای اول می بایست به این نکته التفات ورزید که هرحرکت دانشجویی، الزاما در حیطه جنبش دانشجویی بشمار نمی رود. فی الواقع در طی عمر هشتاد ساله ای که از تاسیس اولین دانشگاه کشور می گذرد، حرکات و رخداد های جمعی بسیاری از سوی آموزش عالی پدید آمد. اما نمی توان نام جنبش دانشجویی را تام و تمام بر روی آن ها گذاشت. از اینرو فعالیت، مبارزه و تحرک دانشجویان به خودی خود در سیطره اصلی جنبش دانشجویی به حساب نمی آیند، ولی بستر مناسبی برای جنبش دانشجویی اند.

پیش از انقلاب اسلامی

پس از خروج رضا خان از کشور، در کمتر از یک ماه حزب توده تاسیس شد. بالطبع گفتمان مارکسیستی و اعتقاد بر علمی بودن آن، سبب شد تا عده ای از آنها به فکر تاسیس تشکلی در دانشگاه با محوریت افکار حزب توده بیفتند. از اینرو در سال ۱۳۲۲اتحادیه دانشجویی حزب توده زیر نظر سازمان جوانان حزب تاسیس شد. توسعه وگسترش عقاید چپ توده ای چنان است که مرحوم مهندس بازرگان می گوید: در آن روزها، بدترین دردسر اداره کنندگان دانشگاه، حزب توده بود. چند ماه پس از تاسیس اتحادیه منتسب به چپ های مارکسیست، نیروهای اسلام گرا برای مقابله با افکار مارکسیستی-سوسیالیستی و همچنین به جهت جلوگیری از رخنه عقاید بهاییت به افکار دانشجویان، دست به تاسیس انجمن اسلامی دانشجویان زدند. لیکن دانشجویان مسلمانی که پای درس تفسیر آیت الله طالقانی(ره) می نشستند، در اواخر سال ۱۳۲۲ انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تهران را بنا نهادند. پس از گذشت چند ماه از این رویداد خجسته، نام افرادی همچون: مهدی بازرگان، یدالله سحابی، محمود طالقانی، محمد تقی فلسفی بر سر زبان ها افتاد. حضور این افراد در دانشگاه به این دلیل مهم بود که اولا ایشان ثابت کنند، علمی بودن مارکسیست یک فرضیه باطل است. ثانیا دین اسلام یک دین علمی است، به گونه ای که از رخوت و خرافات بیزار است.

با گسترش محدودیت های فراوان از جانب رژیم بر روی حزب توده، انجمن های اسلامی فرصت مناسبی برای جولان افکار اسلامی دیدند. آنها نگاه دیگری از دین به جامعه ارایه دادند که بعدها نام آن روشنفکری دینی گذاشته شد. پس از انعکاس مثبت توده مردم نسبت به تحرکات انجمن های اسلامی، علی اصغر صدر حاج سید جوادی در سال ۱۳۲۵، اولین بیانیه سیاسی شاخه دانشجویان اروپا به رشته تحریر در آورد.

سال ۱۳۳۲ نقطه عطف رویه حکومت داری محمد رضا شاه است. همزمان با سفر نیکسون به تهران، اعتراضات گسترده ای از سوی دانشجویان شکل گرفت. دانشجویان که از نقش ایالات متحده آمریکا در ماجرای کودتای ۲۸ مرداد به شدت عصبانی شدند، دست به تظاهرات های خودجوش در مخالف با سفر رئیس جمهور ایالات متحده زدند. سرانجام این راهپیمایی در روز ۱۶ آذر، به شهادت رسیدن ۳ آذر اهورایی است. این حماسه تراژدی، سبب تغییر رویکرد رژیم در مواجه با توسعه سیاسی شد. فی الواقع محمد رضا شاه سعی داشت که از این پس، تصویر کاریکاتوری از پدر خود به فعالان مدنی نشان دهد. از اینرو بین سال ۳۲ تا ۳۹، فضای اختناق و خفقان بر کشور حاکم می شود. به گونه ای که انجمن های اسلامی در کشور فاقد فعالیت سیاسی هستند و تنها از طریق مسائل عقیدتی و فرهنگی نقدشان را به گوش حاکمیت می رسانند. سال ۳۹ به علت معادلات اقتصادی و سیاسی شاه مجبور به عقب نشینی می شود. برخی از سیاست شناسان معتقدند انتخاب علی امینی به سمت نخست وزیری، می توانست فتح بابی برای گشایش فضای سیاسی باشد اما روشنفکران آن زمان که غالبا اقشار جبهه ملی و حزب توده را تشکیل می دادند، به تحلیل و بررسی درستی نپرداختند. همزمان با این گشایش سیاسی در سال ۳۹، فضای دانشگاه کمی از حالت انجماد در می آید. علی محمد فاطمی(خواهر زاده حسین فاطمی وزیر خارجه دولت مصدق) ، صادق قطب زاده و محمد نخشب سه تن از افرادی هستند که سازمان دانشجویان ایرانی را در ایالات متحده بنا می کنند. فاطمی در اولین قدم، نشریه پندار را با سردبیری صادق قطب زاده منتشر می کند. این نشریه پس از مدتی تبدیل به نشریه رسمی وابسته به ارگان انجمن اسلامی دانشجویان ایرانی مقیم آمریکا می شود. در شماره شهریور ماه سال ۳۹ این نشریه، مانفیستی از سوی صادق قطب زاده طراحی شد که وی در آن خواستار تجمیع دانشجویان بر روی یک اتحادیه سراسری بود. دیری نپایید که ۲۵ نماینده سازمان دانشجویی در ۲۵ ایالت آمریکا گرد هم آمدند. اردشیر زاهدی که مهمان بدون دعوت آن مراسم است به پشت تریبون رفت و کودتای ۲۸ مرداد را یک قیام ملی خواند. این سخن وی اعتراض بسیاری از دانشجویان را بدنبال دارد. وی در حالی که دانشجویان را تهدید به نپرداختن ارز می کرد، باعصبانیت از سالن خارج می شود. در دی ماه سال ۴۰، جشنی از سوی سفارت شاهنشاهی در آمریکا برگزار می شود. صادق قطب زاده با یک حرکت آکروباتیک به روی سن می آید تا میکروفن را از دست اردشیر زاهدی بگیرد. سهوا یا عمدا دستش به صورت زاهدی می خورد و جشن کریسمس تبدیل به محل نزاع می شود. پس از این رخداد، قطب زاده و فاطمی دستگیر شدند و گذرنامه هایشان باطل شد. پس از دستگیری این دو دانشجوی محصل آمریکا، شاخه جوانان جبهه ملی دست به تحصن در دانشگاه می زند. همزمان اعتراضات بسیاری از سوی دانشجویان ایرانی مقیم بریتانیا، آلمان، فرانسه و سوئیس کلید می خورد.

همزمان با اعتراضات خارج از کشور، در ایران اتفاقات بسیاری رخ داد. شهادت سید مصطفی خمینی، فرزند حضرت امام(ره) از یک سو و تبعید پیرجماران در ۱۵ خرداد ۴۲ از سوی دیگر، سبب رشد و نمو حرکات انجمن اسلامی در دل بافت های اجتماعی، می شود. پس از فعل و انفعالات بسیاری که در ۱۵ خرداد ۴۲ رخ می دهد، موج محدودیت های سیاسی فرا می رسد. دستگیری بسیاری از دانشجویان و طلاب، بستن بسیاری از روزنامه ها و همچنین لغو مجوز برخی از انجمن های اسلامی سبب می شود که محمدرضا شاه همان شیوه استبدادی گذشته خود را ادامه دهد. البته این جو محیطی در میان دانشجویان ایرانی مقیم اروپا کمتر به چشم می آمد. از اینرو در اواسط دهه ۴۰، بسیاری از انجمن های اسلامی مقیم دانشگاه های اروپا گرد هم آمدند و اتحادیه انجمن های اسلامی مقیم اروپا را پایه گذاری کردند. بی تردید می توان گفت که شهید آیت الله دکتر محمد بهشتی(س) ، به نوعی پدر معنوی فعالین انجمن اسلامی مقیم اروپا بشمار می رود. این اتحادیه بوسیله صادق طباطبایی ارتباط نزدیکی با حضرت امام برقرار کردند. در سال ۱۳۵۳ صادق طباطبایی به نمایندگی از این اتحادیه، مامور تاسیس این اتحادیه در شبه قاره هند شد. همزمان با این اتفاقات در خارج از کشور، دانشجویان ایرانی در اروپا و آمریکا دست به اعتراضات گسترده خیابانی زدند. به گونه ای که سخنرانی محمد رضا شاه در اواسط دهه پنجاه در ایالات متحده آمریکا تبدیل به یک درگیری میان نظامیان و دانشجویان ایرانی می شود.

سیستم و مکانیزم فضای سیاسی در سال ۵۵ شاه را مجبور به عقب نشینی از مواضع و رفتار خود می کند. همزمان با این حوادث، تحرکات فراوانی از سوی گروه های دانشجویی منتسب به سازمان مجاهدین خلق، چریک های فدایی خلق، نهضت آزادی و انجمن های اسلامی دانشجویان، به چشم می خورد. برپایی جلسات سخنرانی در حسینه ارشاد، منتج به روحیه کار جمعی و اتحاد دانشجویان می شود. فی الواقع قاطبه دانشجویان که از هویت فکری یکسانی برخوردار نیستند، دست به اعتراضات و اعتصاب های دسته جمعی می زنند. در اواخر تابستان سال ۵۷ همزمان با شروع سال تحصیلی، صدای اعتراضی از برخی از دانشگاه همچون: تهران، تبریز، شیراز و اصفهان بیشتر شنیده می شود. به گونه ای که در ۱۳ آبان ۵۷ بسیاری از دانش آموزان و توده ها، راهی دانشگاه تهران برای پیوستن به صف مبارزات شدند. لیکن چند روز پس از به شهادت رسیدن ۵۶ نفر از معترضان، حضرت امام در طی پیامی می فرمایند:” عزیزان من صبور باشید، که پیروزی نهایی نزدیک است و خدا با صابران است.” در آذر ماه و دی ماه ۵۷، بسیاری از دانشجویان دانشگاه های یاسوج، شیراز و اصفهان به جرم پخش اعلامیه های حضرت امام، دستگیر می شوند. خروج شاه از کشور، موتور محرک و اهرم مبارزه دانشجویان را قوی تر از گذشته می کند. تا اینکه فصل “انفجار نور” فرا می رسد.

پس از انقلاب اسلامی

با تثبیت نظام جمهوری اسلامی در ۱۲ فروردین ۵۸، تنها انجمن دانشجویی که همراستا با تشکل های دیگر نقش فعالانش کمرنگ نشد، انجمن اسلامی دانشجویان بود. در تحلیل این جمله، سخن های بسیار رفته است. به طور قطع از دید نگارنده هرگاه یک تشکل دانشجویی، وابستگی طولی با یک سازمان یا نهاد حزبی غیر دانشگاهی داشته باشد، علاوه بر اینکه سن خود را به زندگی اینگونه نهاد های بیرون دانشگاه گره می زند، ایضا لطایف و ظرایف منفعت افزای بسیاری که در گرو استقلال جنبش دانشجویی را دارد، نمی تواند به منصه ظهور برساند. لذا مرور تلویحی بر زیست جنبش دانشجویی، مملو از این بی تجربگی هاست. لیکن در مسئله مربوط به لغو مجوز بسیاری از انجمن های دانشجویی وابسته به سازمان ها یا احزاب همین مسئله رخ داد. تنها تشکلی که که توانست بار جنبش دانشجویی را به جان بخرد، انجمن اسلامی دانشجویان بود.

۲۹ شهریور ۵۸ پس از سلسله جلساتی که انجمن های اسلامی دانشگاه های کشور به جهت هماهنگی برگزار می کنند، امام به آنها میفرمایند:”بروید و تحکیم وحدت کنید”. در همین رابطه محسن میردامادی از اعضای بلند پایه دانشجویان پیرو خط امام می گوید:” با توجه به وضعیت دانشگاه‌ها و تحرکاتی که دانشجویان جبهه مقابل در برابر انقلاب اسلامی داشتند، نوعی نیاز به کانونی برای تمرکز فعالیت دانشجویان مسلمان احساس می‌شد که با فراگیر بودنش به تجمیع توان نیروهای انقلابی، در راستای دفاع همه جانبه از انقلاب اسلامی بپردازد. البته علاوه بر این مسایل، ضعف عملکرد دولت موقت نیز، عاملی برای تشکیل دفتر تحکیم وحدت بود، زیرا سبب پدید آمدن جریان‌های افراطی در سطح جامعه و نیز در دانشگاه‌ها می‌شد، که عمده علل آن عدم توانایی دولت موقت در برآوردن خواسته‌هایشان بود. فعالیت تشکل‌های دانشجویی معاند به همراه ضعف دولت موقت، در برآورده کردن خواست‌های دانشجویان، دست به دست هم داده، نوعی نیاز برای تشکیل تشکلی فراگیر و دانشجویی را پدید آورده بودند. برای مقابله با این وضعیت، دانشجویان درصدد برآمدند که یک جریان متشکل دانشجویی ایجاد کنند و به نحوی خود را با امام مرتبط نمایند، از امام رهنمود بگیرند و آن را در دانشگاه‌ها دنبال کنند، در حقیقت گمشده خودشان را در ارتباط با امام و پیاده کردن نظرات ایشان در دانشگاه‌ها می‌دیدند و فکر می‌کردند با این روش از اثرات سوء عملکرد دولت موقت در میان قشرهای جوان جامعه و دانشگاهیان که نوعا جمعیت‌های پرشوری بودند و نگرش و دیدگاه‌های امام را می‌پسندیدند می‌توان جلوگیری کرد. این مساله منجر به انتخاب نمایندگانی از طرف انجمن‌های اسلامی دانشجویان سراسر کشور شد که خدمت حضرت امام (ره) برسند و مسایل را طرح کنند.”

چندی بعد تعدادی از دانشجویان اتحادیه ای را با نام “دفتر تحکیم وحدت” یا “اتحادیه انجمن های اسلامی دانشجویان دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی سراسر کشور” تاسیس می کنند. علیرغم خواست امام مبنی بر وحدت عمل از همان ابتدا اختلافاتی میان پنج عضو شورای مرکزی دفترتحکیم پیش می اید. محمود احمدی نژاد و محمدعلی سیدی نژاد از همان ابتدا مخالفت خود را با تجمع روبروی سفارت آمریکا اعلام می کنند و پیشنها تسخیر سفارت شوروی می دهند. اما از آنجا که رای محسن میردامادی، ابراهیم اصغر زاده و حبیب الله بیطرف در اکثریت قرار می گیرد، ۱۳ آبان ۵۸ تسخیر سفارت آمریکا صورت می گیرد. اینکه آیا تسخیر از همان ابتدا مد نظر بود یا نه، یک گزارش تفصیلی را می طلبد و از حوصله این گزارش خارج است.

پس از یک سال از انتخابات شورای مرکزی دفترتحکیم، طیف اقلیت موسوم به طیف راست، اکثر کرسی های شورای مرکزی دوم را تصاحب می کند. مهمترین اقدام این افراد فعالیت و حمایت از انقلاب فرهنگی و تشکیل فراکسیون اقلیت و اکثریت دفترتحکیم است. همزمان با بازگشت نیروهای چپ گرای دفتر تحکیم از لانه جاسوسی، فعالیت انتخاباتی آنان برای انتخابات مجلس شکل می گیرد. در این میان طیف راست دفترتحکیم، مخالفت خود را با این اقدام چپ گرایان اعلام می کنند. از طرفی چپ گرایان به خدمت حضرت امام می رسند و ایشان می فرمایند” شما اقدام کنید و من به موقعش حمایت می کنم”. از اینرو شورای عمومی دفتر تحکیم لیست جداگانه ای را برای انتخابات می دهند که حاشیه هایی بر این عمل وجود دارد. از جمله اینکه این لیست، مورد حمایت معاونین مهندس موسوی و هفت نفر از وزرای کابینه قرار می گیرد. در این راستا به علت اخلافات عقیدتی و سیاسی طیف دفتر تحکیم به سه شاخه تقسیم می شود:

  • طیف اقلیت یا طیف راست: افرادی همچون صادق محصولی، محمود احمدی ژاد، حشمت الله طبرزدی
  • طیف میانه: افرادی همچون سید عباس نبوی
  • طیف اکثریت یا چپ: افرادی همچون ابراهیم اصغر زاده، علی شکوری راد، محمدرضا خاتمی

در سال ۶۲، افرادی همچون شهاب الدین صدر، عزت الله ضرغامی و حسن مخبر دزفولی و جمعی از طیف اقلیت دفتر تحکیم، از تصاحب کرسی های شورای مرکزی بازمندند. ایشان پس از شکست در دفترتحکیم وحدت، هیئت دینی الزهرا را تاسیس کردند که سخنران اصلی این هیئت مرحوم آیت الله مهدی کنی بود. بی رغبتی آنها به کار تشکیلاتی و ورود به کار اجرایی سبب شد که تنها بار مسئولیت طیف راست، روی دوش حشمت الله طبرزی بیفتد. طبرزدی و برخی از دوستانش برای اینکه صدای اقلیتشان به جایی برسد، “اتحادیه انجمن های اسلامی دانشجویان و فارغ التحصیلان” بنا کردند. این اتحادیه امروز به نام “جنبش اعتدال اسلامی” شناخته می شود. ذکر این نکته خالی از لطف نیست که قاطبه دانشجویان کشور در سالهای بین ۶۰ تا ۶۸ همواره در دفاع از کیان کشور رهسپار جبهه حق علیه باطل شدند و این اقدام یکی از درخشان ترین نقاط نگینی جنبش دانشجویی است.

در سال ۶۹ تا ۷۱ همزمان با روی کار آمدن دولت سازندگی، جمعی از اعضای دفتر تحکیم وحدت اتحادیه جدیدی با نام “جامعه اسلامی دانشجویان” تاسیس کردند. دولت سازندگی روی خوشی به دفتر تحکیم نشان نمی داد. پس از انتقاد آیت الله هاشمی از انحصار گرایی دفتر تحکیم و حمایت حشمت الله طبرزدی(رئیس ستاد انتخاباتی دانشجویی هاشمی رفسنجانی در سال ۶۸ و رئیس ستاد انتخاباتی هاشمی رفسنجانی در سال ۷۲) از بیانیه ایشان، فعالان دفتر تحکیم واکنش نشان دادند. همزمان با انتقاد آنان از رویکرد دولت سازندگی، دفتر تشکیلات دفتر تحکیم واقع در خیابان خارک به اشغال در آمد. این دوره از تاریخ جنبش دانشجویی، یک فصل انزواست که دولت نه تنها به جنبش دانشجویی التفاتی نمی ورزید، بلکه به توسعه سیاسی به شیوه ای تنگ نظرانه نگاه می کند. از اینروست که رهبر انقلاب در همان ایام می فرمایند: “خدا لعنت کند آن دست‌هایی را که تلاش کرده‌اند و می‌کنند که قشر جوان و دانشگاه ما را غیر سیاسی کنند”. لازم به ذکر است در سرگذشت جناح راست دفتر تحکیم، عده ای از انجمن های اسلامی تازه تاسیس اتحادیه ای را تحت نام “اتحادیه انجمن اسلامی مستقل دانشجویان دانشگاها و آموزش عالی کشور” تشکیل دادند.

همزمان با ورود سید محمد خاتمی به عرصه کارزار انتخاباتی، دفتر تحکیم به دلیل اینکه کاندیدای رقیب سید اصلاحات، می گفت راه من همان راه سازندگیست، از ایشان حمایت کرد. واژه اصلاحات از همان ابتدا باعث اختلاف عقیده شد. طیف سنتی دفتر تحکیم اصلاحات را درون نظام تعریف می کرد. و طیف مدرن، اصلاحات را از دریچه غرب مشاهده می کرد. حمله ناجوانمردانه به کوی دانشگاه در سال ۷۸ به رادیکالیزه کردن فضای دفتر تحکیم بسیار کمک کرد. طیف مدرن دفتر تحکیم، تحت رهبری علی افشاری برای بالا بردن سقف مطالبات خود دست به شعار “خروج از حاکمیت و عبور خاتمی” زد. در مقابل طیف سنتی به رهبری سید مهدی طباطبایی (مدیر مسئول ماه نامه نسیم بیداری) همایش “مدد به خاتمی” برگزار کردند. پا درمیانی اعضای ادوار دفتر تحکیم و برخی از سران جبهه مشارکت و سازمان مجاهدین انقلاب، شدت اختلافات را کاهش نداد. کار به آنجا رسید که طیف سنتی، انتخاباتی ورای طیف مدرن در شیراز برگزار کرد که به طیف شیراز مشهور شدند. ایضا طیف مدرن، انتخاباتی در دانشگاه علامه طباطبایی برگزار کردند که به طیف علامه شهرت یافتند. در این میان، اعلام خروج انجمن اسلامی دانشگاه تهران و علوم پزشکی تهران از دعواهای درونی دفتر تحکیم و همچنین تاسیس انجمن فرهنگ و سیاست دانشگاه شیراز، دو رویکرد به شدت عقلانی دانشجویان تحول خواه به جهت استمرار فعالیت هایشان بود. طیف علامه دفتر تحکیم در انتخابات ۸۴ به موضع تحریم در آمد. همچنین در سال ۸۷ به علت چاپ بیانیه نابخردانه و ناصواب آنها در قبال جنگ ۲۲ روزه غزه در روزنامه کارگزان، روزنامه به حالت تعلیق درآمد و دفاتر تک تک انجمن های اسلامی طیف علامه بسته شد و وزارت علوم این طیف را غیر قانونی نامید. در سال ۸۸ گرچه ایشان فعالیتشان کان لم یکن تلقی می گردید، اما اعضای بلند پایه این طیف، به حمایت از کاندیداتوری مهدی کروبی در سال ۸۸ پرداختند. این طیف در حال حاضر هیچگونه فعالیت قانونی ندارد.

اگر چه طیف شیراز مورد وثوق و حمایت افرادی نظیر بهزاد نبوی یا رسول منتجب نیا قرار داشت، اما فعالین این طیف با استقبال قاطبه اصلاح طلبان مواجه نشد. از اینرو هر سال نقش کمرنگی در دانشگاه ها داشتند. با روی کار آمدن محمود احمدی نژاد، طیف شیراز به قبظه دانشجویان حامی دولت در آمد. در برخی از دانشگاه های مادر کشور که فاقد طیف شیراز بودند، انجمن های اسلامی تاسیس شدند که تعداد دانشجویان آن دانشگاه حدود ۱۵۰۰۰ نفر است اما تا به امروز انتخاباتشان به حد نصاب برای کاندیداتوری نمی رسد. در سال ۸۸ طیف شیراز راستگرا، به طور غیر مستقیم از محمود احمدی نژاد حمایت کردند. در سال ۹۰ همزمان با اعتراض اعضای هیئت موسس انجمن های اسلامی کشور نسبت به مخالفت تاسیسشان از سوی وزارت علوم، تعدادی از انجمن های اسلامی از ادامه فعالیتشان در دفتر تحکیم اعلام خروج کردند. در همین سال تشکل های اصولگرا و محافظه کار دانشگاه های کشور دست به اقدامی غیر دیپلماتیک زدند که نام خود را در جنبش دانشجویی ثبت کنند. غافل از اینکه آنها از الگوبرداری کاریکاتوری از تسخیر لانه جاسوسی، جمهوری اسلامی را متحمل ضرر های فراوان از سوی جامعه بین الملل کردند. با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید تعداد زیادی از انجمن های اسلامی که ریشه های فکری طیف مدرن اواخر دهه ۷۰ را دارند، شورایی را تحت نام “شورای احیا انجمن های اسلامی” تشکیل دادند. ایضا تعداد کثیری از انجمن هایی که در دولت نهم و دهم تاسیس نشدند، همراه با انجمن های خروج یافته از دفتر تحکیم راستگرا نشستی را در شیراز برگزار کردند که قطعنامه این نشست اعلام موجودیت آنها تحت نام “اتحادیه دانشجویان خط امام” شد. ریشه عقیدتی و فکری غالب آنان به طیف سنتی دفتر تحکیم باز می گردد.

در پایان می بایست به این نکته اشاره داشت که سال هاست که جنبش دانشجویی دیگر هژمونی و نفوذ خود را از دست داده است. بنابراین مناسب است فعالیت تشکل ها از اواسط سال ۸۵ تا به امروز را، مشمول جریان دانشجویی دانست. چرا که جنبش دانشجویی سال هاست که از دیار آموزش عالی کوچ کرده است.

 

* روزنامه نگار و از فعالان سابق انجمن های اسلامی- عضو کمیته اطلاع رسانی منطقه فارس سازمان عدالت و آزادی

================================================================

 

ویژه نامه روز دانشجو

به تهیه و تنظیم کمیته مرکزی جوانان و دانشجویان

سردبیر: پژمان ذکایی

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

بالا